توسط: رستا ناصری و کیمیا بشیری
استاد راهنما: ملیکا محسنیراد
کد پروژه: frz1cogs4101
📌 چکیده پژوهش:
جنگ با ایجاد طیف گستردهای از هیجانات منفی، تأثیرات قابلتوجهی بر سلامت روان افراد، بهویژه نوجوانان، برجای میگذارد و ضرورت توسعه مداخلات مؤثر برای تنظیم هیجان را برجسته میسازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برچسبگذاری هیجانی (Affect Labeling) بهعنوان یک راهبرد تنظیم شناختی هیجان در زمینه هیجانات مرتبط با جنگ و پساجنگ طراحی شد. با توجه به شواهد مبنی بر کارایی بیشتر این روش در زبان مادری، این مطالعه در بستر زبان فارسی اجرا شد تا علاوه بر افزایش اثربخشی، به توسعه واژگان هیجانی در این زبان نیز کمک کند. در مرحله نخست، با مرور نظاممند ادبیات و اجرای مصاحبههای گروه متمرکز (Focus Group)، هیجانات تجربهشده شناسایی و طبقهبندی شد. سپس با طراحی پرسشنامه، هیجانات رایج استخراج و ۲۰ نوجوان بهعنوان جامعه آماری بهصورت تصادفی انتخاب شدند. همزمان، فرایند واژهسازی برای برچسبگذاری هیجانی با همکاری متخصصان زبانشناسی انجام گرفت تا واژگانی دقیق و متناسب با بافت فرهنگی فراهم شود. در ادامه، یک تکلیف آزمایشی با استفاده از نرمافزار PsychoPy طراحی شد که در آن محرکهای هیجانی از طریق تصویر، صدا و متن ارائه و پس از القای هیجان، برچسب هیجانی مرتبط نمایش داده میشود. بهمنظور مقایسه، یک گروه کنترل بدون دریافت برچسب در نظر گرفته شد. این پژوهش بر روی ۱۰ نوجوان ۱۳ تا ۱۸ سال اجرا شد و همزمان با انجام تکلیف، سیگنالهای مغزی (EEG) ثبت گردید. تمرکز تحلیلها بر نشانگرهای عصبی مرتبط با تنظیم هیجان بود. بر این اساس، انتظار میرود برچسبگذاری هیجانی با افزایش فعالیت نواحی پیشپیشانی، به تقویت کنترل شناختی بر پاسخهای هیجانی منجر شود. بهطور مشخص، افزایش توان باند تتا در نواحی فرونتال، افزایش نسبی باند آلفا بهعنوان شاخص کاهش برانگیختگی پیشبینی میشود. همچنین، تغییر در الگوی عدم تقارن آلفای فرونتال به سمت حالت متعادلتر مورد انتظار است. در مجموع، این پژوهش شواهدی برای نقش برچسبگذاری هیجانی در فعالسازی سازوکارهای پیشپیشانی و کاهش شدت پاسخهای هیجانی فراهم میآورد و آن را بهعنوان روشی بالقوه مؤثر برای تنظیم هیجان نوجوانان در شرایط تنشزا معرفی میکند.
🔑 کلیدواژهها: