توسط: ثمین مهدوی ثابت و دلارام داوری
استاد راهنما: ساجده دماوندی
کد پروژه: frz1bio4106
📌 چکیده پژوهش:
رگزایی یکی از فرایندهای زیستی اساسی در رشد و ترمیم بافتها است، اما افزایش غیرطبیعی آن در بسیاری از بیماریها بهویژه سرطان، رشد تومور و متاستاز نقش مهمی ایفا میکند؛ ازاینرو شناسایی ترکیبات طبیعی با توانایی مهار آنژیوژنز از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مطالعه، اثر ضدرگزایی عصارههای گیاهی زرشک سیاه کوهی و خرفه، بهصورت جداگانه و ترکیبی، با هدف ارزیابی ظرفیت آنها در مهار فرایند آنژیوژنز مورد بررسی قرار گرفت. در پژوهش حاضر، عصارهگیری از گیاهان زرشک سیاه کوهی و خرفه با استفاده از روش سوکسله انجام شد تا ترکیبات مؤثره موجود در این گیاهان با بازده مناسب استخراج شوند. سپس برای ارزیابی اثر این عصارهها بر رگزایی، از روش CAM یا غشای کوریوآلانتوئیک جنین جوجه استفاده شد که یکی از مدلهای معتبر، کمهزینه و پرکاربرد در مطالعات آنژیوژنز به شمار میرود. پس از تیمار نمونهها، از ناحیه عروقی غشای جنینی جوجه عکسبرداری انجام شد و تصاویر بهدستآمده با نرمافزار ImageJ مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند تا میزان تغییرات در تراکم و رشد عروق خونی نسبت به گروه کنترل بهطور دقیق سنجیده شود. نتایج حاصل نشان دادند که عصاره خرفه در نمونه اول توانست 38.4 درصد ممانعت از رگزایی نسبت به حالت کنترل ایجاد کند که بیانگر اثر قابلتوجه این گیاه در کاهش تشکیل عروق جدید است. همچنین، عصاره زرشک سیاه کوهی در نمونه دوم 16.6 درصد مهار رگزایی نشان داد که اگرچه کمتر از خرفه بود، اما همچنان دارای اثر بازدارنده بر آنژیوژنز محسوب میشود. مهمترین یافته این مطالعه مربوط به نمونه ترکیبی دو عصاره بود که 73.3 درصد مهار رگزایی را نشان داد؛ این میزان بهطور چشمگیری بیشتر از اثر هر یک از عصارهها بهتنهایی بوده و دلالت بر وجود اثر همافزایی میان ترکیبات زیستفعال این دو گیاه دارد. در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهند که عصارههای زرشک سیاه کوهی و خرفه، بهویژه در ترکیب با یکدیگر، میتوانند بهعنوان منابع طبیعی امیدبخش برای مهار رگزایی و توسعه راهکارهای مکمل در مطالعات مرتبط با سرطان و بیماریهای وابسته به آنژیوژنز مورد توجه قرار گیرند.
🔑 کلیدواژهها: