توسط: آوا جهانگیری و آدرینا برومندفر
استاد راهنما: ملیکا محسنیراد
کد پروژه: frz1cogs4103
📌 چکیده پژوهش:
کیفیت خواب یکی از عوامل مؤثر بر سلامت جسم و روان است و شواهد پژوهشی نشان میدهد که هیجانات منفی، از جمله اضطراب، استرس و افسردگی، میتوانند کیفیت خواب را کاهش دهند. در مقابل، استفاده از مداخلات غیردارویی مانند موسیقی، بهویژه در صورت شخصیسازی بر اساس وضعیت هیجانی افراد، میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. همچنین، پیشرفت فناوریهای هوش مصنوعی امکان شناسایی وضعیت هیجانی از طریق دادههای غیرکلامی، از جمله نقاشی، را فراهم کرده و زمینه توسعه سامانههای هوشمند در حوزه سلامت روان را ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی یک سامانه هوشمند مبتنی بر تحلیل نقاشی برای شناسایی وضعیت هیجانی کاربران و ارائه موسیقی شخصیسازیشده بهمنظور بهبود کیفیت خواب انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی بود. ابتدا منابع علمی مرتبط با کیفیت خواب، هیجانات، موسیقیدرمانی و روشهای تحلیل هیجان بررسی شد. سپس یک سامانه تحت وب طراحی شد که اطلاعات کاربران شامل نقاشی و پرسشنامههای روانشناختی را دریافت کرده و بر اساس تحلیل هیجانی، پلیلیست موسیقی متناسب را پیشنهاد میداد. اثربخشی سامانه بر روی 20 نفر در بازه سنی 15 تا 30 سال بررسی شد. شرکتکنندگان به مدت یک ماه، پیش از خواب، از سامانه استفاده کردند و کیفیت خواب آنان پیش و پس از مداخله ارزیابی و مقایسه شد. یافتهها نشان داد که استفاده از سامانه با بهبود کیفیت خواب در بیشتر شرکتکنندگان همراه بوده است. کیفیت خواب بر اساس شاخصهایی شامل کاهش کابوسهای شبانه، کاهش دشواری در به خواب رفتن، کاهش بیدار شدنهای مکرر در طول شب و کاهش احساس سرما یا گرما هنگام خواب ارزیابی شد. نتایج نشان داد که از میان 20 شرکتکننده، 15 نفر بهبود بیش از 50 درصدی در کیفیت خواب را تجربه کردند و در 5 نفر نیز میزان بهبود به 75 درصد یا بیشتر رسید. همچنین، شایعترین الگوهای هیجانی شناساییشده در کاربران شامل اضطراب، افسردگی، مشکلات تنظیم هیجان و اختلالات مرتبط با کیفیت خواب بود. در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که سامانه هوشمند مبتنی بر تحلیل هیجان و ارائه موسیقی شخصیسازیشده میتواند بهعنوان ابزاری مکمل در ارتقای کیفیت خواب و کاهش تنشهای روانی مورد استفاده قرار گیرد. با وجود محدودیت حجم نمونه، نتایج اولیه بیانگر اثربخشی این رویکرد بوده و انجام مطالعات گستردهتر میتواند شواهد مستحکمتری برای ارزیابی کارایی آن در حوزه سلامت دیجیتال فراهم آورد.
🔑 کلیدواژهها: